Rumi – Wer bist du?


Der Text folgt dem Puppenspiel von Homayoun Shajarian. Es handelt sich dabei um eine Zusammenstellung verschiedener Verse aus dem Dîvân-e Shams sowie dem Masnavi.

Rumi und Shams lernen sich kennen …

هر زمان نو می شود دنیا و ما
har zamân no mîshavad donya vo mâ

Shams: Jeden Augenblick erneuert sich die Welt und wir

بی خبر از نو شدن اندر بقا
bî khabar az no shodan andar baqa

verharren ahnungslos über die Erneuerung in der Beständigkeit

پس تو را هر لحظه مرگ و رجعتی ست
pas to râ har lahze marg-o raj’atî-st

So widerfährt dir in jedem Augenblick Tod und Wiederauferstehung

مصطفی فرمود دنیا ساعتی ست
mostafâ farmûd donyâ sâ’atî-st

Mohammad sprach: Der Welt ist nur eine Stunde gegeben!

آزمودم، مرگ من در زندگی ست
âzmudam marg-e man dar zendegî-st

Ich habe die Erfahrung gemacht, dass mein Tod im Leben liegt

چون رهی زین زندگی پایندگی ست
chûn rahî zîn zendegî pâyandegî-st

Befreit von diesem Leben findest du Beständigkeit

کیستی تو؟ قطره ای از باده های آسمان
kîstî to? qatreî az bâdehâ-ye âsemân

Rumi: Wer bist du? – Ein Tropfen der himmlischen Weine

این جهان زندان و ما زندانیان
în jahân zendân-o mâ zendâniyân

Shams: Dieses Leben ist ein Gefängnis und wir sind Gefangene

حفره کن زندان و خود را وارهان
hofre kon zendân-o khod râ vârahân

Sprenge das Gefängnis und befreie dich selbst

کیستی تو؟ آدمی مخفی ست در زیر زبان
kîstî to? âdami makhfî-st dar zîr-e zabân

Rumi: Wer bist du? – Shams: Der Mensch bleibt verborgen unter der Sprache

این زبان پرده است بر درگاه جان
în zabân parde ast dar dargâh-e jân

Diese Zunge ist ein Schleier auf dem Palast der Seele

کیستی تو؟ تیر پرّان بین و ناپیدا کمان
kîstî to? tîr-e parrân bîn-o nâpeydâ kamân

Rumi: Wer bist du? – Shams: Sieh den fliegenden Pfeil! Doch verborgen ist der Bogen

جان ها پیدا و پنهان جانِ جان
jânhâ peydâ vo penhân jân-e jân

Die Seelen sind sichtbar, aber verborgen ist die Seele der Seelen

کیستی تو؟ رهنُمایم، همرهت باشم رفیق
kîstî to? rahnomâyam hamrahat bâsham rafiq

Rumi: Wer bist du? – Shams: Ein Führer bin ich, begleiten werde ich dich, mein Freund.

من قلاووزم در این راه دقیق
man qalâvûzam dar în râh-e daqîq

Ich bin dein Führer auf diesem heiklen Pfad

کیستی تو؟ همدلی کن ای رفیق
kîstî to? hamdelî kon ey rafîq

Rumi: Wer bist du? Hab Mitgefühl, Freund!

در عشق سلیمانی من همدم مرغانم
dar eshq-e soleymânî man hamdam-e morghânam

Shams: Mit Liebe gleich der des Salomo bin ich Vertrauter der Vögel

هم عشق پری دارم، هم مرد پری خوانم
ham eshq-e parî dâram ham mard-e parîkhânam

Die Feen1 lieben mich und ich bin einer, der sie heraufbeschwört

هر کس که پری خوتر، در شیشه کنم زودتر
har kas ke parî khûtar dar shishe konam zûdtar

Umso ähnlicher einer den Feen ist, desto eher sperre ich ihn in die Flasche

برخوانم افسونش حراقه بجنبانم
barkhânam afsûnash harâqe bejonbânam

Ich verzaubere sie, setze die Flammenschiffe2 in Bewegung

هم ناطق و خاموشم، هم لوح خموشانم
ham nâteq-o khâmûsham ham louh-e khamûshânam

Ich spreche und schweige doch, ich bin die Schrifttafel der Verstummten

هم خونم و هم شیرم، هم طفلم و هم پیرم
ham khûnam-o ham shîram ham teflam-o ham pîram

Ich bin Blut und doch auch Milch, ich bin ein Kind und alt zugleich

کیستم من؟ کیستم من؟ چیستم من؟
kîstam man kîstam man chîstam man

Rumi: Wer bin ich? Wer bin ich? Was bin ich?

تا نگردی پاکدل چون جبرئیل
tâ nagardî pâkdel chûn jebra’îl

Shams: Bis du nicht wie Gabriel reinen Herzens bist

گرچه گَنجی در نگُنجی در جهان
garche ganjî dar nagonjî dar jahân

Passt du, obwohl du ein Schatz bist, nicht in diese Welt

رخت بربند و برس در کاروان
rakht barband-o beres dar kârevân

Schnüre deinen Sack und hole die Karawane ein

آدمی چون کشتی است و بادبان
âdamî chûn keshtî ast-o bâdbân

Der Mensch ist wie Schiff und Segel

تا کی آرد باد را آن بادران
tâ key ârad bâd râ ân bâdrân

Wann bringt Badran3 den Wind herbei?

هیچ نندیشم به جز دلخواه تو
hîch nandîsham be joz delkhâh-e to

Rumi: Nichts habe ich im Sinn außer deine Wünsche

شکر ایزد را که دیدم روی تو
shokr îzad râ ke dîdam rû-ye to

Gelobt sei Gott, dass ich dein Gesicht gesehen habe

یافتم ناگه رهی من سوی تو
yâftam nâgah rahî man sû-ye to

Mit einem Mal fand ich einen Weg zu dir

چشم گریانم ز گریه کند بود
chashm-e geryânam ze gerye kond bûd

Meine feuchten Augen waren erschöpft ob der Tränen

یافت نور از نرگس جادوی تو
yâft nûr az narges-e jâdû-ye tô

Doch fanden sie Licht in deinen bezaubernden Augen

بس بگفتم کو وصال و کو نجاح
bas begoftam kû vesâl-o kû nejâh

Unzählige Male fragte ich: Wo ist Vereinigung zu finden, wo Erlösung?

برد این «کو کو» مرا در کوی تو
bord în kû kû marâ dar kû-ye to

Dieses „Wo, wo“ brachte mich in deine Gasse

جست وجویی در دلم انداختی
jost-o jûyî dar delam andâkhtî

Du hast Sehnsucht in meinem Herzen aufgeworfen

تا ز جست وجو روم در جوی تو
tâ ze jost-o ju ravam dar jû-ye to

damit die Suche mich in deinen Strom führe

خاک را هایی و هویی کی بُدی؟
khâk râ hâyî-o hûyî key bodî

Wann herrschte schon Geschrei unter den Menschen

گر نبودی جذبِ های و هوی تو
gar nabûdi jazb-e hâî-o hû-ye to

wenn nicht wegen der Verlockung deines Rufens?

 

Fee: Im Persischen پری, parī. Freundliche, schöne Wesen mit Flügeln aus der persischen Mythologie, die aus Feuer erschaffen wurden. Paria wurden, genauso wie Dschinn, heraufbeschworen und in Flaschen gesperrt. Salomon wird zugeschrieben, die Sprache der Vögel zu beherrschen und die Paria unter seiner Kontrolle zu haben.

Flammenschiff: Angeblich gibt es eine Geschichte darüber, wie Salomon im Kampf von Zebulon mithilfe der Feen die feindlichen Schiffe, die mit Feuerkatapulten ausgestattet waren (حراقه) in Bewegung setzte. In dem Ghazal spielt Rumi auch in einem weiteren Beyt auf eine Geschichte über Samolon an, daher ist die Verbindung nicht abwegig. Allerdings habe ich hierzu keine zuverlässige Quelle finden könnnen. Für Hinweise wäre ich sehr dankbar.
Falls sich die Version nicht bestätigen sollte, bietet sich auch die Übersetzung von حراقه als Feuerstein an: „Ich verzaubere sie und schlage Feuersteine aneinander“.

Badran: Engel, der den Wind beherrscht.

Ähnliche Beiträge: